«Ωκεανός» του Μιχάλη Κατράκη – Παρουσίαση και Βιβλιοκριτική

Καλημέρα σε όλους. Ελπίζω να είστε καλά και να περνάτε όμορφα! Σήμερα θα σας μιλήσω για το βιβλίο «Ωκεανός» του Μιχάλη Κατράκη από τις Εκδόσεις Ελκυστής. Το βιβλίο αυτό με προβλημάτισε. μου έμαθε για γεγονότα τα οποία δεν γνώριζα και με εισήγαγε στη ναυτική λογοτεχνία με τον καλύτερο τρόπο. Αλλά πρώτα πάμε να μάθουμε λίγα πράγματα για τη πλοκή του βιβλίου.

Στις 4 Αυγούστου 1991, το ελληνικό κρουαζιερόπλοιο “Ωκεανός” απέπλευσε με 571 επιβάτες από το λιμάνι του Ιστ Λόντον της Νοτίου Αφρικής με προορισμό το Ντέρμπαν. Όμως δεν έφτασε ποτέ.

Μια θύελλα του Ινδικού, με δώδεκα μέτρα κύμα, άνοιξε ρήγμα στην πρύμνη του πλοίου ρίχνοντάς το σε ακυβερνησία. Έμεινε στην επιφάνεια μέσα στη θύελλα δεκατέσσερις ώρες μέχρι να βυθιστεί.

Τις θυμάμαι αυτές τις δεκατέσσερις ώρες. Τις θυμάμαι καλά. Ήμουν τότε έντεκα χρονών και έβλεπα στην τηλεόραση το πλοίο να βυθίζεται και τους επιβάτες να προσπαθούν να σωθούν πάνω στο κατάστρωμα.

Μα εγώ δε νοιαζόμουν για κανέναν από τους επιβάτες. Κανέναν εκτός από έναν: τον πατέρα μου.

***

Ένα από τα πιο τρομακτικά ναυάγια του προηγούμενου αιώνα μέσα από τα μάτια ενός παιδιού, η ελληνική ναυτική ζωή των τελευταίων εξήντα χρόνων, το άγνωστο δράμα της ζωής των ναυτικών, συγκλονιστικές μαρτυρίες και αφηγήσεις βγαλμένες από τα βάθη του “ωκεανού” σε ένα μυθιστόρημα που συνδυάζει ιστορική έρευνα, προσωπικά βιώματα και λογοτεχνική μαεστρία για να διερευνήσει τη σχέση πατέρα- γιου και τον ήχο που κάνουν οι οικογενειακοί δεσμοί όταν σπάνε. 

Ήδη από τις πρώτες σελίδες το βιβλίο με εισήγαγε πολύ εύκολα σε ένα κόσμο διαφορετικό. Σε αυτό της ναυτικής ζωής, της θάλασσας και όσων την περιβάλλουν. Οι γνώσεις μου όσον αφορά τη ναυτική ζωή ήταν ελάχιστες και κάθε τι νέο που μπορεί να έμαθα μου φάνηκε ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Το γεγονός ότι το βιβλίο βασίζεται σε αληθινά γεγονότα μου κέντρισε ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον και με έκανε να θέλω να συνεχίσω να το διαβάζω. Οι σελίδες γυρνούσαν δίχως να το καταλάβω. Είχα συνεχώς την επιθυμία να δω τι θα γίνει παρακάτω. Στον «Ωκεανό» υπάρχουν συνεχείς εναλλαγές καταστάσεων, προσώπων και περιοχών. Όλες αυτές οι εναλλαγές έχουν ροή και προσδίδουν ενδιαφέρον στην ιστορία, αν και μετά τη μέση περίπου του βιβλίου άρχισε να με κουράζει λίγο, γιατί το βιβλίο είναι μεγάλο σε έκταση και χρειάστηκε μερικές φορές να ανατρέξω πίσω για να ανακαλέσω ορισμένες πληροφορίες.

Μετά από την ανάγνωση λίγων σελίδων το συναίσθημα έρχεται να κάνει την εμφάνισή του και όλα γίνονται λίγο πιο μελαγχολικά, λίγο πιο νοσταλγικά, η θλίψη και ο πόνος διαφαίνονται έντονα στο λόγο και στις μνήμες του αφηγητή όταν μιλά για τον πατέρα του και τη σχέση τους. Η μεστή γραφή του συγγραφέα προσδίδει ένταση και ζωντάνια όπου χρειάζεται αλλά ενεργοποιεί ταυτόχρονα και τα πιο ευαίσθητα μονοπάτια του ανθρώπου όπου κρίνεται απαραίτητο.

Αυτό που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση είναι η χαρτογράφηση και η ηθογράφηση των χαρακτήρων. Οι χαρακτήρες είναι ολοκληρωμένοι δίχως κανένα ψεγάδι. Οι ζωές, οι σκέψεις, οι αντιδράσεις τους είναι απόλυτα ανθρώπινες και προσιτές. Επιπλέον, σε κάθε σημείο του βιβλίου γίνεται εύκολα διακριτή η ενδελεχής έρευνα που έχει προηγηθεί και στη γενικότερη εικόνα του βιβλίου δίνει μία εγκυρότητα και αξιοπιστία για όσα επρόκειτο να διαβάσεις.

Θεωρώ πως ο «Ωκεανός» του Μιχάλη Κατράκη είναι ένα άρτιο σε κάθε πτυχή του δημιούργημα. Ένα βιβλίο που παρά τη ναυτική παράδοση της χώρας μας, μας εισάγει σε ένα νέο κόσμο, τον οποίο ουσιαστικά δεν γνωρίζουμε και ας βρίσκεται τόσο κοντά μας!

Στο πλαίσιο της παρουσίασης ο συγγραφέας απάντησε σε μία μου ερώτηση:

Γράφοντας τον Ωκεανό εμπνευστήκατε από τις ιστορίες που είχατε ακούσει από την οικογένειά σας λόγω της ναυτικής οικογένειας όπως έχετε αναφέρει και ο ίδιος;

Γράφοντας τον «ωκεανό» προσπάθησα να τακτοποιήσω τους λογαριασμούς μου και να εκπληρώσω ένα χρέος απέναντι τόσο στην Ναυτοσύνη, όσο και τη Ναυτική λογοτεχνία που με ελάχιστες εξαιρέσεις, έχει περάσει στην εκδοτική αφάνεια. Δεν πιστεύω στην έμπνευση, δυστυχώς. Πιστεύω στην ανάγκη που γίνεται καθήκον. Η ανάγκη με κινητοποίησε. Τα υπόλοιπα, το βίωμα, η μνήμη, η έρευνα, η μυθοπλασία δεν είναι παρά τα εργαλεία.

Γνωρίστε τον συγγραφέα Μιχάλη Κατράκη:

Ο Μιχάλης Κατράκης γεννήθηκε το 1980. Μεγάλωσε στον Πειραιά από ναυτική οικογένεια και σπούδασε Διοίκηση Τουριστικών Επιχειρήσεων. Δούλεψε για αρκετά χρόνια σε ξενοδοχειακές μονάδες της Βόρειας Ελλάδας. Το πρώτο του βιβλίο με τίτλο “Ο-ντέι: Το φετίχ της καρδιάς” κυκλοφόρησε το 2005 από τις εκδόσεις ΟΞΥ. Διηγήματά του δημοσιεύονται τακτικά στο διαδικτυακό λογοτεχνικό περιοδικό Cartel ενώ ποιήματά του δημοσιεύουν το περιοδικό Cignialo και άλλοι λογοτεχνικοί ιστότοποι. Από τις εκδόσεις ΕΛΚΥΣΤΗΣ κυκλοφορούν τα βιβλία του “Resort” (2018) και “Χίλια Μιλιγκράμ Απουσίας” (2019). Ο “Ωκεανός” είναι το τέταρτο βιβλίο του.

Ζει μόνιμα στη Δράμα.

Ροδάνθη Λάκκα

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s